MỘT TRƯỜNG HỢP ĐẶC BIỆT

Thứ ba, 11/08/2015, 14:26 GMT+7

Đó là một cháu bé, năm nay 13 tuổi. 11 năm trước, tôi mổ cho cháu u tế bào sao độ III (Astrocytoma grad III) nội tủy, kéo dài 6 đốt sống, từ C7 đến T5 (từ đốt sống cổ số 7 đến đốt sống ngực số 5). Khi mổ, cháu được 2 tuổi 5 tháng.

Như thường lệ, sau mỗi kì nghỉ dài ngày, hoặc mỗi lần tôi đi công tác xa, mấy ngày đầu khi mới trở về, lượng bệnh nhân khám khá đông. Hôm nay cũng vậy. Mặc dù lượng bệnh nhân khám khá đông, có lúc khát nước mà không uống được, nhưng tôi lại rất vui, khi gặp một bệnh nhân đến tái khám.

Đó là một cháu bé, năm nay 13 tuổi. 11 năm trước, tôi mổ cho cháu u tế bào sao độ III (Astrocytoma grad III) nội tủy, kéo dài 6 đốt sống, từ C7 đến T5 (từ đốt sống cổ số 7 đến đốt sống ngực số 5). Khi mổ, cháu được 2 tuổi 5 tháng. Có lẽ đây là ca mổ u nội tủy nhỏ tuổi nhất của Việt nam.

Tôi tìm trên y văn thế giới, trong các tài liệu bằng tiếng Anh mà tôi tìm thấy, chỉ có một ca được theo dõi từ lúc 2 tuổi rưỡi, và mổ sau đó gần 1 năm, cùng loại u nhưng độ thấp hơn, lành tính hơn. Chỉ có một vài ca mổ khi được hơn 3 tuổi, các ca mổ khác đều lớn tuổi hơn nhiều. Không biết cháu có phải bệnh nhân u nội tủy nhỏ tuổi nhất thế giới được mổ hay không nữa?

Nhưng đó chưa phải điều đặc biệt nhất. Hầu hết các tác giả trên thế giới không mổ lấy hết u tế bào sao (Astrocytoma) cho trẻ nhỏ, họ cho đó là điều không thể, mà chỉ áp dụng kĩ thuật giải ép, sinh thiết (hoặc lấy một phần u) và xạ trị, như một biện pháp tạm thời. Cháu bé này được mổ lấy toàn bộ u. Với kết quả giải phẫu bệnh u tế bào sao độ III (độ ác tính khá cao, độ IV là ác tính nhất), nguy cơ tái phát u hoặc di căn trong hệ thần kinh của cháu là rất cao. 11 năm trôi qua, hôm nay, kiểm tra lại, u của cháu không có dấu hiệu tái phát hay di căn nào.

Một biến chứng đáng lo ngại khi mổ lấy toàn bộ u nội tủy là hiện tượng teo tủy sau mổ. Đối với u tế bào sao, tỉ lệ teo tủy sau mổ cao hơn nhiều so với các loại u khác. Sau 11 năm, chụp lại, tủy của cháu ở khu vực đã lấy u có nhỏ hơn so với vùng khác nhưng không có dấu hiệu teo tủy sống. Hiện nay, cháu có thể tự đi được với bàn chân bị lật, chân còn bị co rút, phần lớn thời gian hoặc khi di chuyển xa, cháu phải dùng nạng hỗ trợ. Hiện nay các bác sĩ chỉnh hình đang chuẩn bị mổ chuyển gân và chỉnh trục để cháu đi được tốt hơn.

Một điều mà các bác sĩ lo ngại khi mổ những khối u tủy dài trên 3 đốt sống là vẹo cột sống sau mổ. Đối với u nội tủy, khả năng vẹo cột sống sau mổ cao hơn nhiều so với u ngoài tủy. Riêng ở trẻ nhỏ, theo thống kê của các tác giả nước ngoài, có tới 1/3 số trẻ bị u nội tủy đã bị vẹo cột sống từ trước khi mổ, và hầu hết các cháu bé có u dài trên 3 đốt sống đều bị vẹo cột sống sau mổ. Ở các cháu càng nhỏ tuổi, khả năng vẹo cột sống càng cao.

Cháu bé này được chúng tôi áp dụng kĩ thuật Laminoplastic laminotomy, tức là cắt nguyên khối xương phía sau cột sống ra, sau khi mổ lấy u xong, lắp khối này trở lại. Việc này hạn chế khả năng vẹo cột sống. Và cột sống của cháu, ở giai đoạn 11 năm sau mổ, chỉ bị vẹo rất ít, không bị gù. Một số phần xương ghép bị tiêu đi, nhưng phần lớn xương ghép đã mọc lại, duy trì cột sống ở tư thế thẳng, vừa bảo vệ tủy và các cấu trúc trong ống sống.

  

Đây là một trường hợp hết sức đặt biệt, một thành công hi hữu. Thật tự hào khi mình được góp phần vào thành công ấy. Không uổng cho những năm tháng học tập, những khoảng thời gian chỉ được ngủ lúc 1, 2 giờ sáng, 5 giờ đã phải dậy, đi 2 giờ tàu để đến chỗ học, về đến nhà là hơn 12 giờ đêm.

Nhưng lại thấy buồn. Đây là một trong những đỉnh cao nhất mà một phẫu thuật viên thần kinh có thể mong ước chinh phục. Chúng tôi đã miệt mài học tập, đã lập ra một ê kíp, cùng với BS Lê Tự Quốc Tuấn, áp dụng các công nghệ theo dõi mới, nâng cao hơn nữa chất lượng phẫu thuật.

Nhưng rồi những khó khăn về cơ chế đã không cho phép chúng tôi đi tiếp. Ngoài cái đỉnh cao vòi vọi đó vẫn còn nhiều cái khác cần phải chinh phục, và tôi đã chọn phẫu thuật cột sống xâm lấn tối thiểu, BS Tuấn cũng đi vào các ngã rẽ khác của ngành điện cơ, điện thế gợi. Cả hai chúng tôi đều đã rời bệnh viện Chợ rẫy, gác lại giấc mơ chinh phục đỉnh cao thế giới của mình.


Người viết : TS. BS Võ Xuân Sơn


Viết phản hồi

Tên của bạn: : *
Email :
Điện thoại : *
Nội dung : *
Mã bảo vệ : *
Điền chuỗi ký tự hiển thị ở ô bên cạnh
 

Bài viết liên quan

11

Góc khuất ngành Y

Lẽ ra tôi không kể lại câu chuyện này, nhưng vì đọc được bức "tâm thư" của bác ...

Chuc_mung

NGÀY THẦY THUỐC BUỒN

Mấy ngày nay, mẹ tôi bị bệnh, phải đi cấp cứu. Không có thời gian vào fb, nhưng lại có cơ hội ...

BS_Vo_Xuan_Son_1

Cẩn trọng khi ra toa thuốc

Tại Exson, tất cả các toa thuốc trước khi đến tay bệnh nhân đều phải qua sự kiểm tra của dược sĩ. Tất cả là ...

May_bay_VC_BN

Người Việt chi 2 tỉ USD/năm chữa bệnh ở nước ngoài

Con số này cũng tương đương ước tính của Bộ Y tế công bố về chi phí người Việt khám chữa bệnh ở ...